Baza wiedzy • restrukturyzacja i upadłość

Restrukturyzacje i upadłości – praktyczne odpowiedzi

Zebrane w jednym miejscu: procedury, warunki, dokumenty i typowe pytania. Materiał ma charakter informacyjny i pomaga uporządkować temat przed rozmową z doradcą.

Zacznij od podstaw Najczęstsze pytania
Wskazówka: jeśli masz egzekucje, zaległości wobec ZUS/US lub ryzyko utraty płynności, kluczowe są terminy. Warto zebrać dokumenty i szybko określić, czy właściwsza będzie restrukturyzacja, czy upadłość.

Spis treści

Podstawy Restrukturyzacja Upadłość Dokumenty Koszty i czas FAQ Słownik pojęć

Podstawy: kiedy restrukturyzacja, a kiedy upadłość?

Krótka mapa decyzji i najważniejsze pojęcia na start.

Restrukturyzacja vs upadłość – proste rozróżnienie Cel: uratować firmę czy uporządkować zakończenie działalności

Restrukturyzacja służy temu, aby przedsiębiorstwo mogło dalej działać – zwykle poprzez układ z wierzycielami, zmianę warunków spłaty i działania naprawcze.

Upadłość to tryb dla sytuacji, w której nie ma realnej perspektywy odzyskania wypłacalności – celem jest uporządkowane zaspokojenie wierzycieli (a w konsumenckiej także oddłużenie osoby fizycznej).

Praktycznie: jeśli działalność ma klientów/kontrakty i da się zaplanować spłatę w czasie – częściej rozważa się restrukturyzację. Gdy dług rośnie szybciej niż możliwości spłaty i brak jest planu na poprawę – rośnie ryzyko upadłości.
Co oznacza „niewypłacalność” i „zagrożenie niewypłacalnością”? To wpływa na wybór procedury i terminy

Zagrożenie niewypłacalnością – gdy widać, że w niedługim czasie mogą pojawić się trwałe problemy z płatnościami (np. rosnące zaległości, brak płynności, utrata kontraktów).

Niewypłacalność – gdy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych (w praktyce: opóźnienia i trwały brak możliwości regulowania zobowiązań).

Uwaga: definicje i ocena stanu bywają zależne od konkretów (dokumenty, struktura zadłużenia, spory). Warto to policzyć i opisać na podstawie danych.

Restrukturyzacja – tryby i przebieg

Najczęściej wybierane ścieżki i to, czego zwykle oczekuje się w dokumentacji.

Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych – przegląd Różnią się formalnością i poziomem ochrony
  • Postępowanie o zatwierdzenie układu – zwykle najszybsza ścieżka, bez klasycznego prowadzenia przez sąd (większy nacisk na pracę z nadzorcą układu i wierzycielami).
  • Przyspieszone postępowanie układowe – sformalizowane, z udziałem sądu, gdy potrzebna jest ochrona i uregulowanie spisu wierzytelności.
  • Postępowanie układowe – podobne cele, ale inna „intensywność” i tryb ustalania wierzytelności (zależnie od sytuacji).
  • Postępowanie sanacyjne – głębsze działania naprawcze (często najszerszy zestaw instrumentów, ale i największy ciężar organizacyjny).
W praktyce: wybór trybu zależy m.in. od skali zadłużenia, liczby wierzycieli, sporów oraz tego, czy potrzebujesz natychmiastowej ochrony przed egzekucją.
Układ z wierzycielami – co zwykle zawiera? Propozycje spłaty, redukcje, odroczenia, raty

Układ to zestaw propozycji dla wierzycieli, np.:

  • rozłożenie spłaty na raty,
  • odroczenie płatności,
  • częściowa redukcja (umorzenie) zadłużenia,
  • zmiana harmonogramu i zabezpieczeń,
  • różne warunki dla grup wierzycieli (np. pracownicy, instytucje, kontrahenci).
Najczęstszy błąd: propozycje bez realnych wyliczeń przepływów pieniężnych. Wierzyciele pytają: „z czego i kiedy będzie spłata?”.
Rola doradcy restrukturyzacyjnego w procesie Warianty funkcji zależą od trybu postępowania

Doradca restrukturyzacyjny (w zależności od trybu) może pełnić funkcję m.in. nadzorcy układu, nadzorcy sądowego lub zarządcy. W praktyce pomaga:

  • zebrać i uporządkować dane finansowe,
  • przygotować propozycje układowe i plan działań,
  • prowadzić komunikację z wierzycielami,
  • ustalić listę wierzytelności i sporne pozycje,
  • przeprowadzić głosowanie nad układem i dopilnować formalności.

Upadłość – przedsiębiorcy i konsumenci

Co oznacza ogłoszenie upadłości i jak wygląda ogólny przebieg.

Upadłość przedsiębiorcy – co dzieje się z majątkiem i umowami? Syndyk, zgłoszenia wierzytelności, likwidacja

Po ogłoszeniu upadłości majątek wchodzi do masy upadłości, a postępowanie prowadzi syndyk. Wierzyciele zgłaszają wierzytelności, a następnie następuje zaspokajanie według zasad i kategorii.

Ważne: szczegóły zależą od formy działalności, zabezpieczeń (np. hipoteki, zastawy), oraz tego, czy są spory co do wierzytelności.
Upadłość konsumencka – na czym polega oddłużenie? Plan spłaty lub umorzenie zobowiązań w określonych warunkach

Upadłość konsumencka dotyczy osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Co do zasady zmierza do ustalenia sposobu oddłużenia (często przez plan spłaty wierzycieli), zależnie od sytuacji życiowej i majątkowej.

Przygotowanie: kluczowe jest rzetelne zestawienie długów, dochodów, kosztów utrzymania i majątku – to podstawa oceny wniosku.

Dokumenty – co zwykle trzeba przygotować?

Lista startowa, która ułatwia pierwszą analizę pozwalającą dobrać tryb.

Checklista dokumentów dla firmy Zadłużenie, płynność, kontrakty, majątek
  • lista wierzycieli (kwota, termin, zabezpieczenia, sporność),
  • zestawienie należności (od kogo i kiedy realnie możliwe do odzyskania),
  • rachunek wyników / bilans (jeżeli prowadzona pełna księgowość) lub dane księgowe z KPiR,
  • wyciągi bankowe (zwykle ostatnie miesiące),
  • umowy najmu/leasingu/kredytów, najważniejsze kontrakty,
  • zobowiązania publicznoprawne (ZUS/US) – stan i tytuły,
  • opis majątku (nieruchomości, ruchomości, środki trwałe) i obciążeń.
Pro tip: na start wystarczy „wersja robocza”. Lepsza dobra lista i liczby przybliżone niż brak materiału do oceny.
Dokumenty dla upadłości konsumenckiej (start) Dochody, koszty, długi, sytuacja rodzinna
  • lista zobowiązań (umowy, decyzje, nakazy, egzekucje),
  • dokumenty dochodów i kosztów utrzymania,
  • informacje o majątku (nieruchomości, auto, sprzęt, oszczędności),
  • opis okoliczności powstania zadłużenia (chronologia),
  • dane o sprawach komorniczych (jeśli są).

Koszty i czas – czego się spodziewać?

Orientacyjnie: od czego zależy czas trwania i nakład pracy (bez wchodzenia w stawki).

Od czego zależy długość postępowania? Wierzyciele, spory, kompletność danych
  • liczba wierzycieli i złożoność zadłużenia,
  • sporne wierzytelności i toczące się procesy,
  • gotowość dokumentów i jakość danych finansowych,
  • konieczność działań operacyjnych (np. renegocjacje umów, redukcje kosztów),
  • forma postępowania (bardziej sformalizowana = zwykle więcej etapów).